TEKNOLOGJIA E KULTIVIMIT TË FIKUT




Fiku është bimë me origjinë nga Azia e Vogël. Në Europë, sidomos në zonën mesdhetare kultivohet qysh në kohërat prehistorike (para 4000 vjetësh).

Në vendin tonë gjendet në gjendje të egër e të butë dhe është kultivuar si në kopshtin e fermerit ashtu edhe në blloqe masive (Berat, Lushnjë, Fier, Tiranë, Shkodër, Lezhë, etj.).

Fiku përmban një përqindje të madhe të karbohidrateve, të proteinave dhe përveç këtyre ai përmban kripërat inorganike të tilla si kaliumi, kalciumi, magnezi, fosfori, hekuri, bakri, zinku, squfuri, natriumi dhe klori. Ai gjithashtu përmban një numër të vitaminave, enzimave, fibra dietike deri në 18.5% etj. 

Pra, fiku është një frut i pasur me elementet e nevojshme për ushqim të njerëzve. Në gjendje të freskët fiku përmban 10-12% sheqer, kurse i thatë 50 - 60% sheqer. Fiku është ilaçi më i mirë për shërimin e shumë sëmundjeve. Fiku konsumohet i freskët, i thatë si dhe mund të përdoret për prodhimin e reçelrave, marmelatës, etj.

Kërkesat për klimën dhe tokën

Klima. Fiku është bimë subtropikale, gjethe rënëse ndaj shkon mirë në zonën e ullirit me klimë të butë. 

  • Temperaturat e ulëtanën 0°C dëmtojnë vegjetacionin e bimës;
  • Temperaturat nën -10°C dëmtojnë edhe pjesët drunore dhe sistemin rrënjor; 
  • Fiku jep prodhim me cilësi kur temperatura mesatare e verës është 30°C, ndërsa temperaturat e larta të kësaj stine 40°C  janë të dëmshme pasi fiqtë bëhen me lëkurorë të fortë; 
  • Shirat në kohën e pjekjes janë të dëmshëm pasi dëmtojnë frytin duke shkaktuar plasaritje dhe kalbëzime të tij.

Pra, ai duhet të këtë një klimë të thatë me një pranverë të hershme me shira. Në thatësirë shumë të madhe dhe mot shumë të nxehtë ndodh rrëzimi i frutave. Bimët kërkojnë 8 orë ndriçim ditor për një rritje të mirë.

Toka. Fiku nuk ka kërkesa të veçanta për tokën. Fiku mund të mbillet në një gamë të gjerë tokash. Ai prodhon edhe në toka të thata, ranore, gurishtore mjafton që rrënjët të mund të depërtojnë në tokë. Duron përqindjen e lartë të kalciumit dhe të kripërave në tokë, por pehashi i tokës për një rritje e zhvillim normal duhet të jetë 6 – 6,5.

Çfarë duhet të keni parasysh në ngritjen e një pemëtoreje fiku dhe cilat janë format e kultivimit (forma e kurorës)?

  • Për ngritjen e pemëtores bëhet zgjedhja e kultivarit dhe bimëve pjalmuese të egra. 
  • Për realizimin e pjalmimit të kryqëzuar tek fiqtë e butë është e nevojshme që në pemëtore të ketë disa pemë të fikut të egër ose të kryhet “martesa” e fikut duke vendosur vargje me fiq të egër (para daljes së mizës) në pemën e fikut të butë. Ky proces mund të përsëritet 3-4 herë. Në disa vende bëhet edhe rritje artificiale e mizës dhe lëshim i tyre në pemëtore.
  • Në vazhdim kryhet përgatitja tokës për ngritjen e pemëtores (pastrime, punime, sistemime, etj.). Distancat e mbjelljes janë 5-10 X 5-10 m. Preferohen distanca të mëdha kur pemëtorja është e ujitshme dhe distanca të vogla kur nuk aplikohen ujitje. 
  • Pemët mbillen në dimër kur nuk ka rrezik ngricash dhe në pranverë në zonat me ngrica.
  • Para se të mbillni një pemë me rrënjë të zhveshura, krasitni rreth një të tretën e pjesës së sipërme të saj, kurse kur fidani është me bukë dheu nuk është nevoja e shkurtimit të tij.
  •  Vendosni pemët e fikut në gropën e mbjelljes në mënyrë që ato të jenë 3 ose 4 cm më të thella se sa ishin në fidanishte.
  • Fiku mund të kultivohet si pemë ose si shkurre në varësi të dëshirës së prodhuesit. Zakonisht kultivohet si pemë duke i dhënë formë kupore të lirë me 5-6 degë skeletore dhe shumë degë të dyta e të treta. Mund t’i jepet edhe formë e lirë sferike.

Klikoni këtu nëse dëshironi të dini më shumë për Shërbimet agroteknike tek fiku.

Data e publikimit: 31/01/2025


Lini një koment


Shpërndaj në rrjetet sociale: