Pazia është një perime që kultivohet kryesisht për prodhim gjethesh dhe bishtash.

Përse pazia meriton të përhapet më shumë në vendin tonë ?

Kjo sepse: 

• Kjo bimë ka gjetur dhe po gjen një përdorim gjithvjetor. Mund të jetë e pranishme në treg gjatë gjithë vitit dhe në veçanti gjatë periudhës së vjeshtës, dimrit dhe pranverës. Shqipëria ka një traditë të gjatë të përdorimit të pazisë sidomos në gatimet e byrekut.
• Pazia ka qenë pjesë e gatimeve të ndryshme në shumë qytetërime për shekuj me rradhë. Kryesisht ajo rritet në Hemisferën e Veriut dhe është një përbërës tradicional i gatimeve të Mesdheut.
• Këtë barishte mund ta konsumojmë në sallatë ose ta gatuajmë. Gjethet e freskëta janë të hidhura, por kur gatuhen, shija e tyre ëmbëlsohet. Kjo shije është pak më e fortë se ajo e spinaqit.
• Vlerat shëndetësore të pazisë janë me të vërtetë të shkëlqyera. Në to përfshihet aftësia për të rregulluar nivelet e sheqerit në gjak, parandaluar radikalet e lira, përmirësuar tretjen, forcuar sistemin imunitar, për të ulur temperaturën, luftuar inflamacionin, ulur tensionin e gjakut, parandaluar sëmundjet e zemrës, rritur forcën e kockave, detoksifikuar organizmin dhe forcuar shëndetin e trurit.
• Pazia është një barishte që ka ngjashmëri në pamje me spinaqin, por në vlera me panxharin. Ky i fundit rritet dhe shfrytëzohet për rrënjët, ndërsa pazia për gjethet.
• Pazia është një burim fantastik vitaminash, ushqyesish dhe përbërësish organikë që përfshijnë vitaminën K, C, A, E, riboflavinën dhe vitaminën B6. Sa i përket mineraleve, ajo përmban magnez, mangan, kalium, hekur, natrium dhe bakër. Përveç fibrës dietike, pazia përmban edhe antioksidantë, fitonutrientë dhe enzima të cilat janë unike dhe shumë të mira për shëndetin.

Cilat janë kërkesat e pazisë për klimën, tokën dhe parabimën ?

Pazia, u duron mirë temperaturave të ulëta , deri në minus 2-3°C, mjafton që ato të mos zgjatin për shumë kohë.

• Temperatura më e ulët për mbirje të farës është 6°C
•  Temperatura e përshtatshme është 25-30°C. Në këto kushte farërat mbijnë për 4-6 ditë.
• Temperatura më e ulët për rritjen është 5°C.
• Temperatura e përshtatshme për rritjen është 16-24°C.

Kujtesë për kultivuesit e pazisë!

Ka tolerancë të madhe ndaj kripëzimit të tretësirës tokësore (3-4%), me përjashtim të fazave të para të rritjes së bimëve.

Në cilat toka shkon më mirë pazia?

Pazia përshtatet mirë në të gjitha tipat e tokave, por preferon tokat e freskëta të të kulluara mirë dhe të pasura me lëndë organike e me pH neutral ose pak alkalin.

Cilët nga parabimët i përshtaten më shumë pazisë ? 

Parabimë të mira janë të gjithë bimët që e lënë tokën të pasur me lëndë ushqimore si rezultat i plehërimit me pleh organik. Nuk këshillohet që të kultivohet mbas spinaqit, panxharit perimor dhe vetvetes. Ndërkohë pazia është një parabimë shumë e mirë për të gjithë llojet e perimeve të tjera.

KUJDES!  Është mirë që të rikthehen në të njëjtën ngastër, jo më parë se pas 3-4 vjet. Në mbjelljet e vazhdueshme, në të njëjtat toka rritet ndjeshmëria dhe mundësia e prekjes së bimëve prej sëmundjeve të sistemit rrënjor, çka shoqërohet me ulje të prodhimit dhe për rrjedhojë të nivelit të të ardhurave, për njësi sipërfaqe të kultivuar.

SI DUHET TË PËRGATITET TOKA PËR MBJELLJEN E PAZISË ? 

Për përgatitjen e tokës për mbjelljen e pazisë duhet të kemi parasysh këto specifika të saj:

Punimi i tokës

Përgatitja e mirë e tokës është e rëndësishme për të garantuar mbirje të mira, rritje dhe zhvillim normal të bimëve. Punimi i parë bëhet i thellë, rreth 35-40cm. Për një përgatitje të mirë të tokës kryhen dhe punime të tjera si diskime e frezime, deri sa toka të vijë në gjendje të mirë për mbjellje. Punimet e tjera synojnë të krijojnë një shtrat të shkrifët për mbirjen dhe zhvillimin normal të bimëve dhe luftimin e barërave të këqija.

Kanalet kulluese dhe vaditëse

Pas punimit dhe frezimit të sipërfaqes së tokës, është e domosdoshme të përgatitet i gjithë sistemi i kanaleve kulluese dhe vaditëse. 

Plehërimi i tokës

Në praktikën e plehërimit të pazisë këshillohet përdorimi i plehut organik të kalbur mirë në dozën 30 kv/dyn, i cili përmbyset gjatë përgatitjes së tokës së bashku me 12-14 kg/dyn  P2O5dhe 10-15 kg/dyn K2O

Plehu azotik hidhet gjatë periudhës bimore 2-3 duar me rreth 10-15 kg/dyn. (N).

Sasia dhe raporti i plehërimit 

Si përcaktohet sasia e plehrave që duhen përdorur tek pazia ? 

Kërkesat ndaj elementëve ushqyes nuk janë shumë të larta. Për çdo 100 kg prodhim bimët tërheqin nga toka  azot (N) 0.6 kg; fosfor (P2O5)  0.3 kg; potas (K2O) 0.6 kg, me një raport midis tyre 1:0.5:1.

Për një prodhim prej 30 kv/dynym, kërkon azot (N) 18 kg/dyn; fosfor (P2O5)  9 kg/dyn; potas (K2O) 18 kg/dyn.

Klikoni këtu nëse dëshironi të dini më shumë mbi Varietetet, mbjellja dhe kultivimi i pazisë.